by Chiara Palmeri – Dutch follows English

Outside of Italy, it is not common knowledge that the country of food and marvellous historical monuments is grappling with a silent but deadly crisis: the alarming rise in the number of femicides. Despite changing times and the rather slow progress towards increased gender equality, each day one or more names are added to the list of women murdered by their husbands, their ex-partners or male family members. This article delves into the harrowing reality of femicides in Italy, analysing the most recent cases which became famous Europe-wide. 

According to the data of Osservatorio di Ricerca Sul Femminicidio of University of Bologna, the difference between feminicide, homicide and femicide lies in the scope of discussion for each term: while “homicide” focuses on the act of murder itself without consideration of motive beyond the legal categorisation, “femicide” specifies that the motive of the murder is gender-based and “feminicide” incorporates the broader societal context and includes the systemic factors which fail to prevent the killing of women. 

Italy has always been heavily characterised by the stark difference in gender roles in society, as strong today as it was ten years ago. It is officially a secular country, nonetheless most Italians identify as catholics (Evanson, 2017) and approve the church’s emphasis on patriarchal leadership and hierarchy. Gender stereotypes are not only reproduced inside of the family unit, they are so intrinsic to the Italian mentality that they affect education, the labour market and everyday life for young people in Italy. In her Master’s thesis, Capiotto declares that stereotypes are not considered unnatural because children internalise them during their childhood (2022). Young Italian boys are raised with patriarchal values, internalising the belief that the male gender is the dominant one and should act as such. According to Capiotto (2022) 32,5% of Italians believe that “for the man, more than for the woman, it is very important to be successful at work”, suggesting that one third of people in Italy are convinced that the man should be the breadwinner of the household. Moreover, 6,2% of people justify physical violence in a relationship as “in a relationship, a slap might occasionally occur”. 30,3% of men affirmed that a man should control his wife/girlfriend’s phone and social media daily. 

Capecchi claims that research shows that the attention of the Italian government towards femicides has increased, as the number of homicides is falling while the number of femicides keeps increasing (2019). For example, between 2011 and 2020, an increasing number of / many Italian women have been victims of acid attacks by their partners or ex-partners, therefore acid has been declared a “weapon for gender-based violence” (Rossoni 2023). Final results concluded that women generally become the target of 70,8% of acid attacks, including both heterosexual and homosexual relationships. 

Furthermore, Capiotto brings up that the Italian media has only covered a few of many cases, only paying attention to victims resembling the media’s ideal of victimhood, hence younger women, and ignoring middle-aged women, foreign women and men. An elevated percentage of the Italian population still affirms that women are always to blame, one way or another, in case of sexual violence. Capiotto shares that they believe “women are able to avoid intercourse” if they do not wish to have sex, and another big percentage blames the violence on the clothing the woman was wearing (2022). Moreover, the study emphasises that women are considered to blame if they get assaulted while drunk or after using drugs.

In her recent article for the Raffia Magazine ““We fight with research” Femicides in the European Union and worldwide, an overview” (2024), Giulia Ghidelli explored the phenomenon of femicide and how widespread it is throughout Europe. Since 2019, the number of femicides in Italy has increased alarmingly, followed by Greece and Slovenia. According to the data, Italy has one of the lowest rates in Europe: this is difficult to believe, as in 2023, 102 women were murdered by their intimate partners, and the European Institute for Gender Equality reported that 1 in 3 women in Italy has been a victim of domestic violence. 

One of the most recent victims’ case, Giulia Cecchettin, became famous worldwide. According to the article on Repubblica, while in Rome, on 11th November 2023, Giulia and her boyfriend Filippo Turetta disappeared into thin air after a date. Giulia’s body was found days later, stabbed 20 times, at the bottom of a lake in Veneto. According to the reconstruction of the facts, Giulia’s sister, Elena, informed everyone of how jealous Filippo had been throughout their entire relationship; he supposedly forced her to stop attending

exams at university, because he did not want her to graduate before he did. In fact, Giulia was murdered five days before her graduation ceremony. As Elena spoke up in favour of her sister, exposing the dangers of Italian patriarchal society and the fears women experience daily, she was insulted by Stefano Valdegamberi, the League councillor in the Veneto region. He posted pictures taken from her Facebook profile, claiming that she “promotes Satanism” because of the way she dresses and should not be listened to. Feminist organisations also pointed out that since Giorgia Meloni was appointed as Prime Minister, the funds dedicated to femicide prevention have been reduced by 30%, despite the promise of a new law to minimise violence against women. 

Stefano Valdegamberi’s Facebook post against Elena Cecchettin. 

Once again in 2023, a man killed his partner and then committed suicide in Sicily, in a case referred to as the xxx case, or the Marisa Leo case (link to article as source). According to what has been reported, Marisa Leo had reported her ex-partner to the police in 2020 for stalking. Angelo Reina supposedly managed to lure her into the family firm, where he shot her dead, after which he drove away and killed himself with a single shot to his head. Marisa worked in the wine industry, loved to travel, and she was a social activist for feminism and

the safety of women victims of violence. She was only 39 when she was killed, making an orphan of their daughter. 

Femicides in Italy are an overlooked phenomenon which has been hiding behind the beauty of Italian art and culture for years, leading tourists to believe in the life they see on vacation. The truth is a lot darker, the widespread rapeculture and the victimising narrative around femicides could be seen as an epidemic women are silently suffering through. Sadly, there is still a lot to learn and achieve for the Italian press to report the stories of victims of femicides properly and give them the space they deserve in a patriarchal society. 

When a victim speaks up, believe her the first time. 

References:

Capecchi, S. (2019). The numbers of Intimate Partner Violence and femicide in Italy: methodological issues in Italian research. Quality & Quantity, 53(5), 2635–2645. 

https://doi.org/10.1007/s11135-019-00876-8

Contrasting violence against women in Italy: ten years of ineffective policies. (n.d.). Thesis.unipd.it. Retrieved May 22, 2024, from https://hdl.handle.net/20.500.12608/11257 

Definitions. (n.d.). Site.unibo.it. Retrieved July 1, 2024, from 

https://site.unibo.it/osservatorio-femminicidio/en/mapping-context/definitions

Evason, N. (2017). Italian Culture – Religion. Cultural Atlas. https://culturalatlas.sbs.com.au/italian-culture/italian-culture-religion

Raffia. (2024, June 17). “We fight with research” Femicides in the European Union and worldwide, an overview. Raffia. https://raffia-magazine.com/2024/06/17/we-fight-with-research-femicides-in-the-european-union and-worldwide-an-overview/ 

Stefano Rossoni, & Campofreda, O. (2023). Acid Attacks in Italy: Gender-Based Violence, Victimhood, and Media Representation. Springer EBooks, 113–141. https://doi.org/10.1007/978-3-031-13451-7_6

De donkere kant van Italië: De Ongeziene Oorlog tegen Vrouwen in Italiaanse Kranten – De Problematische Perspectieven op Femicide in de Italiaanse Pers

door Chiara Palmeri, Vertaling door Mara Wemmenhove

Buiten Italië is het niet algemeen bekend dat het land van voedsel en prachtige historische monumenten worstelt met een stille maar dodelijke crisis: De alarmerende toename van het aantal femiciden. Femicide is vrouwenmoord. Ondanks veranderende tijden en de vrij trage vooruitgang richting grotere gendergelijkheid worden elke dag één of meer namen toegevoegd aan de lijst van vrouwen die door hun echtgenoten, ex-partners of mannelijke familieleden zijn vermoord. Dit artikel duikt in de aangrijpende realiteit van femiciden in Italië, waarbij de meest recente zaken worden geanalyseerd die in heel Europa beroemd werden.

Volgens de gegevens van het Osservatorio di Ricerca Sul Femminicidio van de Universiteit van Bologna, ligt het verschil tussen feminicide, moord en femicide in de manier waarop elk begrip wordt besproken: terwijl “moord” zich richt op de daad van de moord zelf zonder verder te kijken naar de motieven buiten de juridische classificatie, duidt “femicide” aan dat het motief voor de moord gebaseerd is op gender, en omvat “feminicide” de bredere maatschappelijke context en de systemische factoren die falen om het doden van vrouwen te voorkomen.

Italië is altijd sterk gekarakteriseerd door het scherpe verschil in genderrollen in de samenleving, even sterk vandaag de dag als tien jaar geleden. Het is officieel een seculier land. Toch identificeren de meeste Italianen zich als katholiek (Evanson, 2017) en goedkeuren ze de nadruk van de kerk op patriarchaal leiderschap en hiërarchie. Genderstereotypen worden niet alleen binnen het gezin gereproduceerd, ze zijn zo intrinsiek aan de Italiaanse mentaliteit dat ze het onderwijs, de arbeidsmarkt en het dagelijks leven voor jongeren in Italië beïnvloeden. In haar masterproef verklaart Capiotto dat stereotypen niet als onnatuurlijk worden beschouwd, omdat kinderen ze tijdens hun kindertijd internaliseren (2022). Jongens in Italië worden opgevoed met patriarchale waarden en internaliseren het geloof dat het mannelijke geslacht het dominante geslacht is en zich als zodanig moet gedragen. Volgens Capiotto (2022) gelooft 32,5% van de Italianen dat “voor de man, meer dan voor de vrouw, het heel belangrijk is om succesvol te zijn op het werk”, wat suggereert dat een derde van de mensen in Italië overtuigd is dat de man de kostwinner van het huishouden moet zijn. Bovendien rechtvaardigt 6,2% van de mensen fysiek geweld in een relatie als “in een relatie kan af en toe een klap voorkomen”. 30,3% van de mannen verklaarde dat een man dagelijks de telefoon en sociale media van zijn vrouw/ vriendin zou moeten controleren.

Capecchi beweert dat onderzoek aantoont dat de aandacht van de Italiaanse regering voor femiciden is toegenomen, aangezien het aantal moorden afneemt terwijl het aantal femiciden blijft stijgen (2019). Tussen 2011 en 2020 zijn bijvoorbeeld steeds meer Italiaanse vrouwen het slachtoffer geworden van zuuraanvallen door hun partners of ex-partners, waardoor zuur is verklaard als een “wapen voor gendergebaseerd geweld” (Rossoni 2023). Eindresultaten concludeerden dat vrouwen over het algemeen het doelwit zijn van 70,8% van de zuur-aanvallen, zowel in heteroseksuele als homoseksuele relaties.

Daarnaast wijst Capiotto erop dat de Italiaanse media slechts een paar van de vele gevallen hebben behandeld, waarbij alleen aandacht werd besteed aan slachtoffers die lijken op het ideale slachtofferbeeld van de media, namelijk jongere vrouwen, en dat midden- en oudere vrouwen, buitenlandse vrouwen en mannen werden genegeerd. Een hoog percentage van de Italiaanse bevolking blijft bevestigen dat vrouwen altijd op een of andere manier schuld hebben bij seksuele geweldpleging. Capiotto deelt mee dat zij geloven dat “vrouwen in staat zijn om seks te vermijden” als ze geen seks willen, en een ander groot percentage wijst de schuld van het geweld af op de kleding die de vrouw droeg (2022). Bovendien benadrukt de studie dat vrouwen als schuldige worden beschouwd als ze worden aangevallen terwijl ze dronken zijn of na het gebruik van drugs.

In haar recente artikel voor het Raffia Magazine ““We strijden met onderzoek” Femicide in de Europese Unie en wereldwijd, een overzicht” (2024), onderzocht Giulia Ghidelli het fenomeen femicide en hoe wijdverspreid het is in heel Europa. Sinds 2019 is het aantal femiciden in Italië alarmerend gestegen, gevolgd door Griekenland en Slovenië. Volgens de gegevens heeft Italië een van de laagste percentages in Europa: Dit is moeilijk te geloven, aangezien in 2023 102 vrouwen door hun intieme partners werden vermoord en het Europese Instituut voor Gendergelijkheid meldde dat 1 op de 3 vrouwen in Italië het slachtoffer is van huiselijk geweld.

Een van de meest recente slachtoffers, Giulia Cecchettin, werd wereldwijd beroemd. Volgens het artikel op Repubblica verdwenen Giulia en haar vriend Filippo Turetta op 11 november 2023 tijdens een afspraak in Rome spoorloos. Giulia’s lichaam werd dagen later gevonden, 20 keer gestoken, op de bodem van een meer in Veneto. Volgens de reconstructie van de feiten heeft Giulia’s zus, Elena, iedereen geïnformeerd over hoe jaloers Filippo was tijdens hun hele relatie; Hij zou haar hebben gedwongen om te stoppen met haar examens aan de universiteit, omdat hij niet wilde dat ze afstudeerde voordat hij dat deed. Feit is dat Giulia vijf dagen voor haar afstudeerceremonie werd vermoord. Toen Elena opkwam voor haar zus, de gevaren van de Italiaanse patriarchale samenleving blootlegde en de angsten die vrouwen dagelijks ervaren, werd ze beledigd door Stefano Valdegamberi, het raadslid van de Liga in de regio Veneto. Hij plaatste foto’s van haar Facebook-profiel en beweerde dat ze “satanisme promoot” vanwege de manier waarop ze zich kleedde en dat ze niet geluisterd moest worden. Feministische organisaties wezen ook op het feit dat sinds Giorgia Meloni werd aangesteld als premier, de fondsen die aan de preventie van femiciden zijn toegewezen, met 30% zijn verminderd, ondanks de belofte van een nieuwe wet om geweld tegen vrouwen te minimaliseren.

Facebook-post van Stefano Valdegamberi tegen Elena Cecchettin.

Opnieuw, in 2023, heeft een man zijn partner vermoord en vervolgens zelfmoord gepleegd in Sicilië, in een zaak die wordt aangeduid als de xxx-zaak, of de Marisa Leo-zaak (link naar artikel als bron). Volgens de rapporten had Marisa Leo haar ex-partner in 2020 bij de politie aangegeven voor stalken. Angelo Reina zou haar naar het familiebedrijf hebben gelokt, waar hij haar doodschoot, waarna hij wegreed en zichzelf doodde met een enkele kogel in zijn hoofd. Marisa werkte in de wijnindustrie, hield van reizen en was een sociaal activiste voor feminisme en de veiligheid van vrouwen die slachtoffer zijn van geweld. Ze was slechts 39 toen ze werd vermoord, waardoor hun dochter wees werd.

Femiciden in Italië zijn een over het hoofd gezien fenomeen dat jarenlang verborgen is achter de schoonheid van Italiaanse kunst en cultuur, waardoor toeristen geloven in het leven dat ze tijdens hun vakantie zien. De waarheid is veel duisterder; De wijdverspreide verkrachtingscultuur en het slachtoffer benadrukkend perspectief rond femiciden kunnen worden gezien als een epidemie waar vrouwen stilletjes doorheen lijden. Helaas is er nog veel te leren en te bereiken voor de Italiaanse pers om de verhalen van de slachtoffers van femiciden op de juiste manier te rapporteren en hen de ruimte te geven die ze verdienen in een patriarchale samenleving.

Wanneer een slachtoffer zich uitspreekt, geloof haar dan de eerste keer.

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Directorate General for Communications Networks, Content and Technology. Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.